Većina stvari vezanih za lečenje u inostranstvu regulisana je Zakonom o zdravstvenom osiguranju i Pravilnikom o uslovima i načinu upućivanja osiguranih lica na lečenje u inostranstvu.
U praksi, informaciju o potrebi za lečenjem u inostranstvu i mogućnostima u vezi sa tim najpre ćete dobiti od doktora koji prate lečenje vašeg deteta.
Važno je da znate da, osim lečenja u inostranstvu, Zakon o zdravstvenom osiguranju ostavlja mogućnost za odlazak u inostranstvo radi dijagnoze, kada se ona, iz bilo kojih razloga, ne može uspostaviti u Srbiji.
Tu mogućnost definiše član 120 Zakona o zdravstvenom osiguranju, u kome stoji: „Osiguranom licu može se izuzetno odobriti lečenje, sprovođenje dijagnostičkih postupaka, odnosno uspostavljanje dijagnoze u inostranstvu, na teret sredstava obaveznog zdravstvenog osiguranja, za lečenje oboljenja, stanja ili povrede koji se ne mogu uspešno lečiti u Republici Srbiji, odnosno za dijagnostičke postupke koji se ne mogu sprovoditi u Republici Srbiji, odnosno za uspostavljanje dijagnoze koja se ne može uspostaviti u Republici Srbiji, a u državi u koju se osigurano lice upućuje postoji mogućnost za uspešno lečenje tog oboljenja, stanja ili povrede, odnosno za sprovođenje dijagnostičkog postupka ili za uspostavljanje dijagnoze.”
Kada je reč o dijagnostici u inostranstvu, posredi su uglavnom procedure poput pretraživanja međunarodnih registara organa i tkiva, te slanje uzoraka tkiva na analizu zbog dijagnostičkih procedura koje se ne mogu obezbediti u Republici Srbiji, a odnose se na presađivanje bubrega, jetre, kostne srži, pluća i srca.
Dodatno, postoji i mogućnost da se umesto lečenja u inostranstvu angažuje inostrani stručnjak koji bi dijagnostiku ili lečene obavio u Srbiji, što je takođe definisano Pravilnikom o uslovima i načinu upućivanja osiguranih lica na lečenje u inostranstvo.
Ko može na lečenje u inostranstvo i koja je procedura
Pomenuti Pravilnik o uslovima i načinu upućivanja osiguranih lica na lečenje u inostranstvo sadrži listu oboljenja koja se mogu lečiti u inostranstvu, kao i listu klinika ili zdravstvenih ustanova na kojima lečenje može biti obavljeno.
Kompletne liste možete pronaći u Pravilniku, tačnije na dnu teksta Pravilnika, gde se nalaze dva priloga: Prilog 1 – lista oboljenja, stanja i povreda za upućivanje osiguranih lica na lečenje u inostranstvo i Izuzetno na lečenje u inostranstvo mogu se uputiti i osigurana lica radi lečenja izuzetno retkih patologija, odnosno oboljenja sa niskom incidencom (kod odraslih jedan na sedam miliona, a kod dece jedan na milion stanovnika) koja nisu na spisku, i Prilog 2 – lista inostranih zdravstvenih ustanova.
Listu oboljenja koja se mogu lečiti u inostranstvu možete naći i u PDF verziji na sajtu RFZO.
Na sajtu RFZO, takođe u PDF formatu, možete naći i listu inostranih zdravstvenih ustanova.
Ko pokreće proceduru za lečenje u inostranstvu
Ukoliko se oboljenje i klinika na kojoj lečenje može biti obavljeno nalaze u na pomenutim listama, postupak preuzima i pokreće tercijarna ustanova zdravstvene zaštite u Srbiji, a to su klinički centri, klinike, instituti ili kliničko-bolnički centri.
U okviru svake od ovih ustanova tercijarne zaštite postoje stručni konzilijumi sastavljeni od lekara koji će pripremiti prateću medicinsku dokumentaciju sa predlogom gde i kada se lečenje može obaviti.
O detaljnim informacijama o pokretanju postupka, trajanju, onome što je potrebno da vi uradite u tom procesu… možete se raspitati kod lekara tercijarne ustanove koji prati lečenje vašeg deteta.
Nažalost, prema iskustvu jednog broja roditelja, traženje klinike i pribavljanje mišljenja te klinike da li želi i može li da primi pacijenta uglavnom sprovode sami pacijenti (roditelji, zakonski zastupnici), budući da je malo lekara voljno da se uključi u taj proces, naročito ako je prognoza loša.
Kada pronađu ustanovu, pacijenti šalju medicinsku dokumentaciju, na osnovu koje strana bolnica daje mišljenje o perspektivi lečenja o konkretnom slučaju.
Kada se taj postupak završi, osigurano lice, roditelj ili staralac osiguranog lica, odnosno drugi zakonski zastupnik osiguranog lica, pokreće proceduru podnošenjem zahteva na obrascu zahteva za upućivanje na lečenje u inostranstvo. Zahtev se šalje poštom ili predaje lično na pisarnici RFZO, koja se nalazi na adresi Jovana Marinovića broj 2, Beograd, navodi se na sajtu ove institucije.
Uz zahtev za upućivanje na lečenje u inostranstvo podnosi se i predlog pomenutog domaćeg stručnog konzilijuma i medicinska dokumentacija o sprovedenom lečenju u zemlji, koju će osigurano lice dobiti od lekara.
Ko odlučuje o odlasku na lečenje u inostranstvo
O zahtevu za upućivanje na lečenje u inostranstvo, odnosno angažovanju inostranog zdravstvenog stručnjaka, stručni nalaz daje Lekarska komisija RFZO. Veće te komisije sastavljeno je od domaćih stručnjaka i daje stručni nalaz, ocenu i mišljenje o ispunjenosti uslova za upućivanje na lečenje.
Sva dokumentacija i mišljenje Veća Lekarske komisije, uz saglasnosti inostrane zdravstvene ustanove o prijemu osiguranog lica na lečenje i utvrđenim danom prijema na lečenje, zatim odlazi na komisiju Republičkog fonda za zdravstveno osiguranje (RFZO).
Kada RFZO da pozitivan odgovor, preostaje još jedan korak – potvrda zdravstvene ustanove da će primiti pacijenta.
RFZO zatim donosi i osiguranom licu dostavlja rešenje o upućivanju na lečenje u inostranstvo.
To rešenje sadrži podatke o zemlji, mestu, zdravstvenoj ustanovi u koju se osigurano lice upućuje, dan početka lečenja, dužina trajanja lečenja, podatke o pratiocu ukoliko je potrebno, odnosno stručnom pratiocu ili davaocu organa i tkiva. Takođe, rešenje sadrži i iznos akontacija (troškova lečenja, prevoza i dnevnica), vrstu prevoza, način plaćanja troškova lečenja, obaveza podnosioca zahteva, odnosno pratioca i stručnog pratioca da u određenom roku podnesu pisani izveštaj s potrebnom dokumentacijom o obavljenom lečenju.
Za rešavanje po žalbi izjavljenoj na rešenje Komisije RFZO o zahtevu za upućivanje na lečenje u inostranstvo nadležan je direktor Republičkog fonda za zdravstveno osiguranje.
Koji je rok za odlučivanje o lečenju u inostranstvu?
RFZO ima obavezu da po službenoj dužnosti vodi računa o hitnosti svakog konkretnog podnetog zahteva za upućivanje na lečenje u inostranstvo i da, ukoliko su ispunjeni uslovi, u skladu sa hitnošću preduzima potrebne radnje .
U vezi sa rokovima za donošenje ovakvih odluka, iskustva roditelja koji su govorili za portal Divovski koraci su različita – procedura može trajati od nedelju dana do nekoliko meseci. Precizniji odgovor možete potražiti od RFZO ili, što je najčešći slučaj, lekara sa klinike koji vam je dao predlog za lečenje u inostranstvu, jer najčešće imaju iskustvo u tom pogledu.
Da li osigurano lice može da ima pratioca
Prema iskustvu portala Divovski koraci, ovo pitanje je jedno od najčešće postavljanih, a odgovor koji smo dobili istražujući ovu temu jeste da o tome da li je tokom lečenja u inostranstvu potreban pratilac, koja vrsta pratioca i na koji period, odlučuje Veće Lekarske komisije. Period je najčešće ograničen na 30 dana, a izuzetno, Veće Lekarske komisije može odrediti pratioca i za period duži od 30 dana.
Za više osiguranih lica koja se istovremeno upućuju na lečenje u inostranstvo u istu zdravstvenu ustanovu može se odobriti jedan stručni pratilac.
Koji su troškovi lečenja u inostranstvu u potpunosti pokriveni obaveznim zdravstvenim osiguranjem
Prema podacima Ministarstva zdravlja, troškovi lečenja osiguranog lica u inostranstvu i sprovođenje dijagnostičkog postupka, odnosno angažovanja inostranog zdravstvenog stručnjaka u Republici Srbiji obezbeđuju se u potpunosti na teret sredstava obaveznog zdravstvenog osiguranja.
Troškovima lečenja smatraju se:
1) troškovi lečenja, sprovođenja dijagnostičkih postupaka, odnosno uspostavljanja dijagnoze u inostranoj zdravstvenoj ustanovi (ambulantno-polikliničko i stacionarno lečenje) po ispostavljenim fakturama, odnosno troškovi pretraživanja međunarodnih registara organa i tkiva, odnosno slanja uzoraka tkiva na analizu zbog dijagnostičkih procedura koje se ne mogu obezbediti u zemlji
2) troškovi prevoza, ishrane i smeštaja, kao i troškovi usluge inostranog zdravstvenog stručnjaka u Republici Srbiji
3) troškovi prevoza posmrtnih ostataka osiguranog lica.
Ukoliko je osigurano lice koristilo sopstveno vozilo, naknada troškova prevoza se isplaćuje u visini od 10 odsto od cene jednog litra pogonskog goriva za svaki pređeni kilometar, i to na osnovu računa o izvršenom plaćanju.
Ko ima pravo na naknadu troškova
Naknadu troškova čine:
1) naknada troškova prevoza (troškovi prevoza čine troškovi u visini iznosa za redovna prevozna sredstva javnog saobraćaja (avion – turistička klasa, železnica – prva klasa, a izuzetno troškovi prevoza čine i troškovi druge vrste prevoza ako to zahteva priroda bolesti osiguranog lica);
2) naknada troškova ishrane i smeštaja (naknada na ime troškova ishrane i smeštaja iznosi 70,00 EUR po danu bez obzira na zemlju upućivanja. Osigurano lice mlađe od sedam godina života za vreme putovanja i ambulantnog lečenja ima pravo na naknadu troškova ishrane i smeštaja u visini od 50 odsto od pomenute visine naknade).
Osigurano lice, pratilac, odnosno davalac tkiva i organa na ime naknade troškova ishrane i smeštaja dobija 60 odsto od utvrđenog iznosa pre odlaska na lečenje u inostranstvo, sprovođenja dijagnostičkih postupaka, odnosno uspostavljanja dijagnoze u inostranstvu, a ostatak u roku od 30 dana nakon povratka u Republiku Srbiju.
Imajte na umu da osigurano lice koje je lečeno u inostranoj zdravstvenoj ustanovi, a koje nije upućeno na lečenje u skladu s procedurom navedenom u ovom tekstu, nema pravo na naknadu troškova lečenja iz sredstava obaveznog zdravstvenog osiguranja.
